"Thương hiệu" Đội bả trạo Hà Quảng Bắc

GIA KHANG |

Vì đam mê nghệ thuật tuồng mà những ngư dân phường Điện Dương (Điện Bàn) đã tập hợp lại thành đội hát bả trạo. Hiện “thương hiệu” Đội bả trạo Hà Quảng Bắc vang xa, như là một sản phẩm văn hóa độc đáo của vùng quê xứ biển.

Đội bả trạo Hà Quảng Bắc biểu diễn tại một lễ hội cầu ngư. Ảnh: G.KHANG
Đội bả trạo Hà Quảng Bắc biểu diễn tại một lễ hội cầu ngư. Ảnh: G.KHANG

Thành lập năm 2003, tính đến nay Đội bả trạo Hà Quảng Bắc đã có tuổi đời gần 20 năm. Và cũng là chừng đó năm ông Hồ Văn Mười gắn bó với nghề. Vốn xuất thân từ diễn viên Đoàn hát tuồng Điện Dương nên hơn ai hết, ông Mười hiểu được những giá trị nghệ thuật của loại hình hát xướng này.

“Đầu những năm 2000 tuồng hầu như không còn đất sống, đoàn giải tán nhưng rồi cái máu tuồng trong người không dứt được nên tôi cùng một số anh chị em thành lập đội bả trạo như là cách níu giữ loại hình nghệ thuật của cha ông, không ngờ lại sống được đến bây giờ. Đôi khi nghĩ đó là cái nghiệp và cái tâm, chứ đi biểu diễn để kiếm tiền thì chẳng được bao nhiêu cả” - ông Mười chia sẻ.

Đội có 15 thành viên nhưng 13 người là nữ, có lẽ đây cũng là nét độc đáo của đội bả trạo này. Bà Phạm Thị Chín, thành viên của đội lý giải, sở dĩ nhiều nữ vì dễ huy động khi có chương trình. Đặc biệt, lợi thế của đội bả trạo nữ, ngoài sự dẻo dai nhuần nhuyễn, còn nổi trội ở hình thể và khuôn mặt đẹp khi được trang điểm.

“Ở đây đàn ông đi làm nghề, làm biển cả tuần nửa tháng mới về, không phải lúc nào cũng có mặt kịp thời nên phải chọn chị em đi diễn vì đa phần họ ở nhà buôn bán, phụ hồ, làm công nhân…” - bà Chín nói.

Ngoài các vị trí tổng phách, tổng lái, tổng thương thì các thành viên chủ yếu trình diễn múa chèo, tát nước nên không quá khó khăn. Hầu như tháng nào đội cũng có sô diễn, địa bàn không chỉ bó hẹp trong phường, trong tỉnh mà còn ra tới Đà Nẵng. Tiền thù lao gần như được chia đều cho các thành viên đội nên ai cũng nhiệt tình theo nghề.

Tương tự ông Mười, bà Chín cũng xuất thân là diễn viên Đoàn hát tuồng Điện Dương, vì đam mê các làn điệu ca cổ mà theo nghề bả trạo. Không chỉ trình diễn trong đám hiếu, đội cũng tham gia các sự kiện văn hóa, khai trương... Tùy từng sự kiện mà bài vở được soạn tương ứng với những ca từ trau chuốt và ý nghĩa nhất. Có lẽ vậy mà trong bất kỳ sự kiện nào, đội cũng mang đến cảm xúc cho người xem.

Hát múa bả trạo - một loại hình diễn xướng dân gian đã tồn tại lâu đời trên các vùng quê ven biển miền Trung. Tại một số địa phương ven biển Quảng Nam như TP.Hội An, huyện Thăng Bình, huyện Núi Thành…, nhiều đội hát múa bả trạo đã ra đời, trình diễn trong các lễ hội cầu ngư, đám đình như là một nét đẹp văn hóa cộng đồng. Riêng tại TP.Hội An, hát múa bả trạo đã trở thành sản phẩm phục vụ du lịch được đông đảo du khách yêu thích.

Theo ông Phạm Văn Ba - Trưởng phòng VH-TT thị xã Điện Bàn, trong kế hoạch phát triển du lịch địa phương, đặc biệt là du lịch biển, hát múa bả trạo được kỳ vọng sẽ là một sản phẩm du lịch mang đến những bất ngờ thú vị cho du khách bởi sự độc đáo, khác biệt. Qua đó, không chỉ mang đến sự giải trí đa dạng phục vụ du lịch mà còn khẳng định sức sống mãnh liệt của một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc trong dòng chảy của các loại hình văn hóa đương đại hiện nay.

TAGS