Hương muối đầu năm

                                                                             QUANG MƯỜI |

(QNO) - Sáng mùng ba tết, từ mời sáng tinh sương, mẹ chuẩn bị mâm cúng gia tiên xong, cũng là lúc mẹ quảy gánh muối đi chợ đầu năm. Còn tôi thì chẳng hiểu tục mua muối có từ thưở nào, mà chỉ biết cứ độ mùng ba tết họp chợ đầu năm, thì mẹ thong dong gánh muối ra chợ khi tiết trời đang độ xuân thì.

Mẹ đặt gánh muối ở đầu chợ, với lời chào mời đon đả, dường như đã thành lệ ai cũng mua muối đầu tiên rồi mới mua thứ khác. Mẹ bắt đầu đong những chén muối đầy bán cho các bà các chị nhưng không có lời mặc cả. Ai cùng vui vẻ lấy những đồng tiền lẻ mới tinh lấy từ những bao lì xì đỏ tươi trao cho mẹ. Mẹ đáp lại lời cảm ơn ríu rít chân tình. Mẹ bảo rằng đầu năm mua muối là mua cái mặn mà, may mắn, đậm đà cho cả năm. Muối có vị mặn, chất liệu không thể thiếu trong đời sống ẩm thực của con người.

Theo dân gian muối có khả năng chống xú uế, cho nên người ta thường xông muối trong bếp than hồng rực lửa để chống tà ma, xúi quẩy. Họ cầu mong những điều may mắn an lành, sự gắn kết mật thiết keo sơn tình nghĩa vợ chồng, con cái, sự thân thương mật thiết với làng xóm láng giềng. Sự mặn mà còn thể hiện trong quan hệ ứng xử đúng mực, hòa hiếu, uy tín tin tưởng làm ăn mua bán lẫn nhau... Chính vì vậy có câu ca dao “Tay bưng chén muối đĩa gừng. Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”. Cứ qua cái tết, tôi laị lớn lên một tuổi, tóc mẹ lại thêm sợi bạc, da lai thêm mồi. Chiếc đòn gánh dãi dầu của mẹ cũng cong theo nhịp thời gian. Thương biết mấy cuộc đời vất vả cần lao của mẹ,với gánh hàng rong quanh năm suốt tháng tảo tần mua bán mà bắt đầu từ gánh muối đầu xuân. Mẹ đi hết mùa xuân này đến mùa xuân khác và dừng lại ở mùa xuân thứ chín mươi.

Tết này là mùa xuân thứ ba vắng mẹ, lòng con trĩu nặng khi thấy chị lại thong dong quang gánh muối đi chợ đầu năm vào sáng mùng ba tết, con lại rưng rưng nhớ đến mẹ hiền. Bởi mẹ lý giải rằng “đi chợ đầu năm bán muối, bán cái may mắn cho mọi người  là việc nên làm”. Tiếng mẹ thân thương, xởi lởi chào mời, dân giả chất phác vẫn còn vang vọng đâu đây. Trong con mùa xuân nắng ấm ngập tràn nhưng vẫn thiếu hương muối nồng nàn của mẹ ngày nào.

                                                                             QUANG MƯỜI