"Nghệ thuật và nghệ nhân vùng Kinh thành Huế"

TƯỜNG MINH |

“Nghệ thuật và nghệ nhân vùng Kinh thành Huế” (L’Art à Hué) là một ấn phẩm đặc biệt của B.A.V.H (Số 1/1919), sau đó được in lại trở thành một tác phẩm độc lập với 398 trang trong đó có 176 trang viết cùng 222 trang phụ bản được thể hiện sinh động, độc đáo với nhiều hình vẽ và hình ảnh minh họa cả đen lẫn trắng.

Ấn bản đặc biệt với bìa Trúc chỉ “hoa lá và rồng”. Ảnh: H.V.M
Ấn bản đặc biệt với bìa Trúc chỉ “hoa lá và rồng”. Ảnh: H.V.M
 

Sách của 2 tác giả: Léopold Michel Cadière (1869 – 1955) - Linh mục thuộc Hội truyền giáo hải ngoại. Ông nổi tiếng với vai trò sáng lập Hội Đô thành Hiếu cổ và Tập san của Hội Đô thành Hiếu cổ (B.A.V.H), từ đó cho ra đời những công trình nghiên cứu để đời về văn hóa, lịch sử, dân tộc học, khảo cổ học… Ông tha thiết mãi được gắn bó với quê hương thứ hai cho đến ngày được yên nghỉ ngàn thu trên đất Kim Long (Huế). Người thứ hai là Edmond Gras - Nhân viên đặc biệt của Ngân khố Trung kỳ ở Huế đồng thời là người đại diện cho Ủy ban quảng bá du lịch Trung kỳ.

Cuốn sách được xem là một trong những công trình nghiên cứu khoa học về nghệ thuật tạo hình Huế đầu tiên và hiếm hoi được công bố rộng rãi từ năm 1919. Đọc “Nghệ thuật và nghệ nhân vùng Kinh thành Huế” sẽ giúp chúng ta hiểu hơn tại sao người An Nam chưa từng ấp ủ những hoài bão lớn lao về những cung điện nguy nga, những đền đài đồ sộ. Họ chỉ chăm chút tô điểm cho những ngôi chùa nhỏ nhắn, những ngôi nhà thấp bé và thiếu ánh sáng. Và chúng ta chỉ có thể bắt gặp trên bức tường của đền miếu vài hình ảnh tín thờ của các vị Bồ Tát, chân dung xưa của các vị sư trù trì.

Những bức bằng giấy vẽ hoa lá, muông thú, cảnh vật, tô điểm cho nội thất những gia đình khá giả, trên bàn thờ tổ tiên thì có tượng Phật trang trọng hay những hình ảnh liên quan đến đạo Lão… Tại sao nghệ nhân xứ Huế chẳng hề muốn mô tả cảnh này sắc nọ cụ thể của những vùng lân cận mà tất cả đều được ước lệ dù là những thứ xa lạ đến những điều thân quen?...

Chúng ta sẽ thấy mỹ thuật Huế, mỹ thuật Việt Nam qua một số tác phẩm tiêu biểu, không chỉ chẳng non trẻ chút nào, mà còn là đỉnh cao của nghệ thuật dân tộc. Cửu đỉnh trong hoàng thành Huế là những thành tựu được đúc kết bằng một kỹ năng tầm cao trong nghệ thuật tạo hình, trong kỹ thuật dựng hình, trong phong cách thể hiện… Nghệ thuật xứ An Nam mang màu sắc tín ngưỡng và nghệ nhân luôn làm việc trong một bầu không khí siêu nhiên.

“Nghệ thuật và nghệ nhân vùng Kinh thành Huế” vừa được thaihabooks “tái xuất” phục vụ bạn đọc. Có có 6 ấn bản “siêu đặc biệt” bằng Trúc chỉ được đấu giá trên trang thaihabooks.com. Đây là những độc bản với các chủ đề: Long mã, phượng (đấu giá trong sự kiện tại Huế ngày 9.10) và hoa lá hóa rồng, chữ thọ ẩn hiện giữa hoa văn, quy, phúc lành và trường thọ (tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh trong tháng 11).